DOCENTENPORTAAL

Docentenhandleiding: Werking van het spel, lesbegeleiding en toelichting bij de NetGuard-elementen. Deze pagina is bedoeld voor docenten en niet voor de leerlingen.

Inhoud

1. Doel van de applicatie
2. Veilig en verantwoord gebruik
3. Voorbereiding voor de les
4. Lesopbouw
5. Overzicht van het bureaublad
6. Hoe het kernspel werkt
7. NetGuard: heat, TRACE, raids en afweren
8. Openbare nodes en honeypots (alleen docent)
9. Logs, notatie en Ranked
10. Snelle docentenchecklist
11. Troubleshooting en klaslokaalregels
12. Nabespreking en toetsing
13. Begrippenlijst

1. Doel van de applicatie

Cyberverse is een veilige browsersimulatie waarin leerlingen elkaars (fictieve) systemen kraken door snel en accuraat te typen. Ze stelen Bitcoins, kopen miners en beveiliging, en leren wat er gebeurt als een aanval sporen nalaat. De bedoeling is niet dat leerlingen leren “hacken om te hacken”, maar dat zij ervaren hoe kwetsbaarheid, detectie, identiteit en risico samenhangen.

Het spel speelt zich af op een nep-bureaublad. Leerlingen hacken poorten A, B of C van andere spelers of van openbare netwerk-nodes. Sinds de NetGuard-uitbreiding is er een cyberpolitie in de wereld: niet elke hack wordt gezien, maar hoe meer je aanvalt, hoe groter de kans op een TRACE, boete of raid.

Belangrijk uitgangspunt. Gebruik de opdrachten uitsluitend binnen Cyberverse. Laat leerlingen nooit oefenen op websites, accounts of systemen waarvoor zij geen toestemming hebben. Ranked is een aparte typewedstrijd wereld waar leerlingen het 1-op-1 tegen elkaar opnemen en bevat zijn eigen logica.

iTeachers lessen reeks: De applicatie cyberverse past binnen een lessenreeks vanuit iTeachers over hacking & security opgesteld door cyber security specialisten. Benieuwd naar deze lessen of een cyber security specialist voor de klas? Neem dan contact met ons op via: www.iteachers.nl

2. Veilig en verantwoord gebruik

• Toestemming: alleen werken binnen de eigen oefenapplicatie of een door de docent aangewezen omgeving.
• Geen echte accounts: gebruik geen echte wachtwoorden, schoolaccounts of persoonlijke gegevens in nicknames of chat.
• Didactische framing: elk speelmoment eindigt met de vraag: wat ging hier fout, welk spoor bleef achter, en hoe voorkom je dat in het echt?
• Reflectie boven trucjes: voorkom dat het alleen een typewedstrijd wordt. Koppel heat, TRACE en honeypots aan echte begrippen: logging, IDS, VPN, identiteitsfraude en valse lokaas-systemen.

3. Voorbereiding voor de les

Benodigdheden

• Werkende Cyberverse-omgeving (browser, ingelogde accounts per leerling)
• Toetsenbord: het spel draait op typen. Tablets zonder fysiek toetsenbord zijn ongeschikt.
• Beamer of scherm voor een korte demo van Doelen, Cmd en NetGuard

Didactische keuze

• Individueel direct laten spelen (PvP in dezelfde klas)
• Klassikale hints gefaseerd geven (eerst Cmd, dan shop, dan NetGuard)
• Nabespreking na 20 minuten spelen of pas aan het eind

4. Concept Lesopbouw (60 min)

5. Overzicht van het bureaublad

Na inloggen ziet de leerling een desktop met apps. Vensters zijn versleepbaar. De eerste keer verschijnt een korte tutorial (inclusief een introductie van NetGuard); daarna blijft de app Help beschikbaar.

6. Hoe het kernspel werkt

6.1 Hacken van een speler

1. Open Doelen. Kies een speler (zoeken, online, skill-based, of rijkste doelen als dat item is gekocht).
2. Kies Port A, B of C en klik op Hack.
3. In Cmd verschijnt een groen woord. De leerling typt dat woord zo snel en foutloos mogelijk. Elk goed woord is een regel “code”.
4. Hoe meer firewalls het slachtoffer op díe poort heeft, hoe langer de hack duurt.
5. Gelukt: de aanvaller steelt 50% van de Bitcoins van het doel. Het slachtoffer ziet dit in Logs (type hacked).

Een hack kan mislukken als het doel de aanvaller blokkeert (IPS), als de TRACE volloopt, of als de aanvaller zelf op Verbreek klikt.

6.2 Miners en Black Market

Gestolen of geminede BTC koopt de leerling in de Black Market. Prijzen stijgen als je meer van hetzelfde koopt. BTC wordt Nederlands genoteerd: duizendtallen met een punt, decimalen met een komma (bijvoorbeeld 1.500,50).

Miners blijven tijdens een korte NetGuard-freeze op 30% van hun opbrengst draaien. Ze stoppen dus niet helemaal: een leerling die gepakt wordt, is niet “failliet uit het spel”.

6.3 Verdedigen

Wie zelf gehackt wordt, kan in Inventory een firewall/IDS op de aangevallen poort hebben, of IPS gebruiken om de hack te kappen. IDS waarschuwt het slachtoffer én maakt de aanvaller zichtbaarder voor NetGuard. Dat is een bewust lespunt: detectie helpt het slachtoffer, maar verraadt ook de aanvaller.

7. NetGuard: heat, TRACE, raids en afweren

NetGuard is de in-game cyberpolitie (agenten: Inspecteur Voss, Agent Byte, Unit-7). De app op het bureaublad heet NetGuard. Leerlingen zien hun heat, wanted-sterren, live operaties en Most Wanted. Sinds de laatste update krijgt elke nieuwe speler bij het aanmaken van een account al 1 VPN en 1 Proxy op voorraad, zodat ze direct kunnen reageren op een TRACE.

7.1 Heat en wanted

Heat loopt van 0 tot 100 en zakt vanzelf (ongeveer 0,022 punt per seconde, ruwweg 75 minuten van vol naar leeg). Daardoor blijft heat in een speelblok van ~30 minuten hangen: na een paar hacks zie je al een ster. Met actieve VPN zakt heat sneller. Uren-spelers kopen heat af met Fake ID of extra VPN. Wanted-sterren volgen uit heat:

Heat stijgt bij het starten van een hack (ongeveer 5, of 6 bij een openbare node, extra bij IDS) en nogmaals bij een geslaagde diefstal (ongeveer 6). VPN halveert de heat-winst bij de start.

7.2 TRACE in Cmd

Niet elke hack krijgt een TRACE, maar een schone speler is niet onzichtbaar: in 30 minuten spelen ziet een groot deel van de klas minstens één balk. Kansen (docent):

• Basis volgens wanted: 16 / 24 / 34 / 46 / 58 / 70%
• Openbare (niet-val) node: +10 procentpunt
• Doel heeft IDS: +8 procentpunt
• VPN actief: kans × 0,45
• Honeypot: altijd 100%
• Maximum 90% (behalve honeypot)

Loopt er een TRACE, dan groeit een balk in Cmd terwijl de leerling typt, en ook langzaam vanzelf (elke ~3 seconden). Basisgroei is 2 + wanted. VPN vertraagt de groei tot ongeveer 40%.

Om de vier goed getypte regels verschijnt een oranje SPOOF-woord. Alleen dát woord telt dan. Meestal haalt dat 30 punten van de TRACE af (~88%). Ongeveer 10% faalt: de TRACE stijgt dan met 20. Ongeveer 2% pakt NetGuard je direct (of de balk loopt vol door de mislukte spoof). Fout blijven typen op het groene hackwoord helpt niet totdat het spoofwoord erin zit.

7.3 Verbreek versus gepakt worden

Leerlingen moeten Verbreek leren als bewuste keuze: liever zonder buit wegwezen dan gepakt worden. Dat is het lespunt “cut the connection” / incident response.

7.4 Raids

Vanaf wanted 3 kan NetGuard een raid starten (zeldzaam: ongeveer 3–8% per tick, minstens 4 minuten tussen raids). Er verschijnt een overlay: typ het raid-woord binnen 50 seconden.

• Ontsnapt: heat −6. Geen boete.
• Te laat / fout: boete ~10% (min. 10, max. 2.000), lockdown ~75 s, miners 40 s op 30%, heat +8.

De leerling wordt nooit uit het spel gezet. Typen is de ontsnapping, net als bij SPOOF.

7.5 Shopitems tegen NetGuard

Koop in Black Market → Beveiliging. Activeren in de app NetGuard onder Afweren. Iedere nieuwe speler heeft al 1 VPN en 1 Proxy op zak vanaf het aanmaken van het account.

7.6 Wis sporen

In NetGuard staat Wis sporen (niet “wis logs”). De leerling typt het gegeven woord. Effect: heat −18, daarna 5 minuten cooldown (knop en veld zijn geblokkeerd tot de timer klaar is). Het logboek-venster blijft bestaan: sporen wissen is een in-game stealth-actie, geen geschiedenis wissen. Boodschap in Logs (type hack): Digitale sporen van je aanval gewist. NetGuard ziet minder. Heat daalt.

8. Openbare nodes en honeypots (alleen docent)

Weergave-BTC is het bedrag op het profiel. Echte loot is 50% daarvan, daarna cooldown.

Lesvraag na een val: waarom zijn “vergeten kluizen” en “openbare banken met bijna een miljoen BTC” verdacht? Koppel aan echte honeypots en te mooie phishing-aanbiedingen.

9. Logs, notatie en Ranked

9.1 Logtypen

Bedragen in logs en schermen gebruiken Nederlandse BTC-notatie.

9.2 Ranked

Ranked is een aparte mode: live typewedstrijd, rangen en medailles. NetGuard, heat en openbare nodes gelden daar niet. Apparatuur zoals Blackout of Virus is vooral hier relevant. Behandel Ranked als optionele verdieping of als aparte les “snelheid versus nauwkeurigheid”, niet als vervanging van de wereld-hack.

9.3 Snelchat en custom message (preset-teksten)

Chat en de profieltekst (“custom message”) stonden een tijd helemaal uit, omdat leerlingen vrije tekst gebruikten om te spammen en elkaar (en de docent) lastig te vallen. Beide staan weer aan, maar altijd via vaste, vooraf goedgekeurde zinnen — een leerling kan nooit zelf tekst intypen.

• Snelchat (Friends → chat openen → knop “Snelchat”): drie categorieën met klikbare zinnen — Vriendelijk, Competitief (zonder schelden) en NetGuard-thema. Een klik stuurt direct het bericht.
• Custom message (My Pc → Edit Profile): een lijst ludieke, vaste profieltekstjes; de leerling kiest er één en die verschijnt onder zijn naam op zijn profiel.
• Waarom dit veilig is: de server accepteert alleen een ID uit de vaste lijst in controllers/presets.php en zoekt daar zelf de tekst bij op — er wordt nooit tekst van de leerling zelf opgeslagen. Er is dus geen scheldwoord, spamtekst of ongepaste inhoud mogelijk, zonder dat er een woordfilter nodig is.
• Spam blijft beperkt: ook met vaste zinnen is er een rem op de frequentie (max. 1 bericht per 3 seconden, max. 20 per 10 minuten per leerling), zodat “spam-klikken” niet opnieuw een probleem wordt.
• Logging blijft staan: verstuurde Snelchat-berichten blijven, net als voorheen, gelogd met tijdstip. Bij twijfel is nog steeds te zien wie welk (vast) bericht naar wie stuurde.
• Nieuwe zinnen toevoegen of aanpassen kan alleen door de lijst in controllers/presets.php te wijzigen — dat is bewust een technische stap, geen instelling die leerlingen kunnen beïnvloeden.

9.4 Extra interactie: Bounty board, Nemesis, reacties

Vier kleine extra’s bovenop NetGuard, allemaal zonder vrij tekstveld — knoppen, getallen of vaste zinnen, net als Snelchat.

• Bounty board (NetGuard → Most Wanted): een leerling kan Bitcoins (50–2000) inzetten als bounty op iemand die op de Most Wanted-lijst staat. Wie die speler daarna succesvol hackt, krijgt de bounty’s (van alle sponsors samen) als bonus boven op de normale buit. Een geplaatste bounty kan door de leerling zelf weer ingetrokken worden (“Jouw bounty’s”), zolang niemand hem al geclaimd heeft. Geen bounty op jezelf, geen tijdslimiet — hij blijft staan tot geclaimd of ingetrokken.
• Nemesis-badge (op iemands profiel): heeft een speler jou de afgelopen 7 dagen minstens 2x gehackt, dan zie je op zíjn profiel een rode “NEMESIS”-badge met een knop “Wraak nemen” die direct naar de poortkeuze springt. Heb je zelf iemand vaak gehackt, dan zie je op zijn profiel juist “Favoriete doelwit”. Rollend venster van 7 dagen, zodat een badge niet blijft plakken.
• Post-hack quick-reacties (Logs-tab): onder een hackregel kan zowel de aanvaller als het slachtoffer één keer een vaste reactie kiezen. De knoppen hangen af van je rol: als aanvaller o.a. “GG!”, “Too easy.”, “Bedankt voor de BTC.”; als slachtoffer o.a. “Watch your back.”, “Ik pak je nog terug.”. De reactie verschijnt bij de tegenpartij onder diezelfde logregel. Eenmalig per hack, geen discussie mogelijk.
• Emoji-reacties op Leaderboard: drie vaste emoji (👍 🔥 😱) die je op iemands leaderboard-rij kan zetten. Nogmaals klikken zet je eigen reactie weer uit. Geen tekst, dus het kleinste misbruikoppervlak van de vier.

10. Snelle docentenchecklist

11. Troubleshooting en klaslokaalregels

Leerling komt niet verder

• Geen poort gekozen: Hack start niet. Wijs Port A/B/C aan.
• Cmd niet open: de hack loopt wel, maar het woord is onzichtbaar. Open Cmd.
• Oranje SPOOF-woord: het groene hackwoord telt even niet. Eerst spoofen.
• Lockdown: “je kunt nu geen nieuwe hacks starten”. Wacht ~75 s of open NetGuard. Niet herstarten.
• Node offline / cooldown: kies een andere node of een speler. Nodes komen terug.

TRACE of raid voelt oneerlijk

Dat is deels de bedoeling: in 30 minuten spelen moet de klas al heat voelen. Een eerste TRACE kan al bij weinig heat (ongeveer 1 op 6 hacks). VPN, Proxy, SPOOF en Verbreek zijn de ontsnapping, geen strafscherm. Leg uit: in het echt is detectie ook waarschijnlijkheid, geen garantie.

Heat zakt te langzaam

Heat decay duurt ruim een uur van vol naar leeg, expres zodat een lesblok heat opbouwt. Wis sporen (−18, daarna 5 minuten cooldown) is de vrije knop in de les; Fake ID (−60, 35.000 BTC) is de afkoop voor leerlingen die uren doorspelen en rijk zijn. VPN versnelt het vanzelf zakken.

Chat / Friends

Chat en custom message staan weer aan, maar uitsluitend met vaste preset-zinnen (zie 9.3) — geen vrij tekstveld meer. Friends blijft, zoals altijd, gewoon bruikbaar. Geen lesblokker.

Ontwerpafspraken (niet “stuk”)

• Nooit een ban of lange lock-out.
• Lockdown seconden, geen minuten.
• Miners blijven (deels) verdienen tijdens freeze.
• Wis sporen wist geen Logs-geschiedenis.
• Honeypot-namen staan niet in de spelerinstructie.
• Nieuwe accounts starten met 1 VPN en 1 Proxy, zodat de eerste TRACE geen doodlopende weg is.

12. Nabespreking en toetsing

De zwakte van een les als deze is dat leerlingen vooral “snel typen en rijk worden” onthouden. De opbrengst zit in de vertaling naar risico en veilig gedrag. Gebruik na afloop gerichte vragen.

• Wanneer zou je een hack Verbreeken, ook al ligt de buit klaar?
• Wat is het verschil tussen een firewall, een IDS en een honeypot?
• Waarom is een VPN in het spel (en in het echt) geen onzichtbaarheidsmantel?
• Wat is het verschil tussen je logboek wissen en digitale sporen verminderen?
• Waarom is “te veel BTC op een vergeten node” een waarschuwingssignaal?
• Welke drie maatregelen zou jij als gebruiker of beheerder nemen na deze les?

Kernbegrippen om te borgen: kwetsbaarheid, detectie, logging, identiteit, waarschijnlijkheid van betrapping, honeypot, verantwoord oefenen. Korte definities staan in hoofdstuk 13.

Beoordelingsrubric

13. Begrippenlijst

Cyberverse gebruikt echte cybersecurity-termen, maar vereenvoudigd tot spelelementen. Gebruik deze lijst bij uitleg en nabespreking: eerst wat het in het echt betekent, daarna hoe het in het spel werkt. Het spel is een metafoor, geen handleiding om echte systemen aan te vallen.

@Cyberverse / iTeachers BV — Docentenhandleiding.